Vijfde landelijk referendum


zelfgeorganiseerd | non-profit | democratisch | partijloos

Onderwerp stemmen

Van 8 juni tot en met 30 juni 2026 kan er gestemd worden over onderwerpen door de volgende petities te ondertekenen. De petitie met de meeste handtekeningen zal in stemming worden gebracht.


Registratie

U kunt zich tot half september registreren voor een veilige en geheime online stemming. Als alternatief bieden we ook de mogelijkheid om op de traditionele manier per post te stemmen. Stembiljetten kunnen tot 9 augustus 2026 per post worden besteld.


Landelijke stemming

Er kan online of per post gestemd worden van september tot en met oktober. De uitslag wordt bekendgemaakt op 30 oktober.

ONDERWERP STEMMEN

Nog 21 Tage kan een onderwerp worden gekozen door de overeenkomstige petitie te ondertekenen.
ABSTIMMUNG21 en openPetition hebben tien controversiële onderwerpen voorgesteld.
Thematische diversiteit, actualiteit, haalbaarheid, debat en verschillende politieke opvattingen werden in aanmerking genomen.
De petitie met de meeste handtekeningen wordt als stemvraag op het stembiljet opgenomen.

De voorgestelde onderwerpen worden in willekeurige volgorde weergegeven.
We willen alle voorstellen gelijke zichtbaarheid geven.

Sorteren op goedkeuringen

Registratie voor de online stemming

Om online te kunnen stemmen, moet u eerst uw account op openPetition verifiëren.
Momenteel is alleen deze stap ingeschakeld en kunt u deze uitvoeren.
Nadat de stemming over de thema's is afgerond, kunnen de verkiezingsdocumenten tot half oktober online worden besteld en tot begin augustus in papieren vorm per post.
We zullen u informeren wanneer het zover is.

Begin nu

Veelgestelde vragen over de stemming

Wie mag dit jaar deelnemen aan het referendum?

Hoewel we onze stemprocedures baseren op de verkiezingen voor de Duitse Bondsdag, willen we ook mensen zonder de Duitse nationaliteit (maar woonachtig in Duitsland) de mogelijkheid bieden om deel te nemen. Personen met de Duitse nationaliteit moeten hun account op openPetition vooraf verifiëren met hun eID-kaart of een pincode die per post wordt verzonden. Personen zonder de Duitse nationaliteit moeten hun account ook vooraf verifiëren, maar kunnen dit alleen doen door een pincode per post te versturen.


Hoe zijn de onderwerpen voor de themaverkiezing van dit jaar bepaald?

Onze zusterorganisatie ABSTIMMUNG21 gaf mensen in het voorjaar van 2026 de mogelijkheid om onderwerpen voor te stellen – en deze mogelijkheid werd gretig benut: er werden 396 onderwerpsuggesties ingediend en er werden meer dan 200.000 stemmen uitgebracht tijdens de stemperiode. De drie onderwerpsuggesties met de meeste handtekeningen zullen op het stembiljet staan voor het referendum in het najaar van 2026.

  1. Onderzoek naar een verbod op de AfD
  2. Actief pensioen ook voor zelfstandigen
  3. Solidariteitsgebaseerd sociaal systeem

Een vierde onderwerp wordt in juni 2026 door openPetition bepaald via een selectieprocedure op basis van petities. De petitie met de meeste handtekeningen wordt het uiteindelijke onderwerp op het stembiljet.

Bij het kiezen van onderwerpen op openPetition concurreren tien verschillende petities met elkaar. Zowel openPetition als ABSTIMMUNG21 eV zijn partijloos, dus evenwichtige onderwerpen waren voor ons bijzonder belangrijk. De criteria voor het selecteren van onderwerpen waren:

  • Omvatten de onderwerpen als geheel het politieke spectrum in termen van de meningen van de verschillende politieke groeperingen (pluraliteit)?
  • Zijn er momenteel opiniepeilingen over dit onderwerp (relevantie/urgentie/wil van de meerderheid/controverse)?
  • Zijn er politieke debatten over dit onderwerp, ook al wordt er mogelijk voor de herfst nog geen besluit genomen (relevantie/urgentie/haalbaarheid)?
  • Kan de Bondsdag hier werkelijk een besluit over nemen (de haalbaarheid)?
  • Draagt het vierde thema (meervoud) bij aan een grotere diversiteit aan onderwerpen bij de stemming van dit jaar?
  • Is dit onderwerp nieuw en maakte het niet al deel uit van ons zelfgeorganiseerde referendum (Nieuwe/Eerlijke Concurrentie)?
  • Is dit een nieuw onderwerp, en is er niet al een reguliere petitie hierover op openPetition (Nieuw/Eerlijke concurrentie)?

De vraag of de Bondsdag hier daadwerkelijk over kan beslissen, en of het onderwerp niet recentelijk al aan de orde is gekomen in de vorm van eerdere referenda of lopende petities, heeft veel andere mogelijkheden weggenomen.

We hebben er alles aan gedaan om ervoor te zorgen dat er voor iedereen minstens één belangrijk onderwerp is. In tegenstelling tot ABSTIMMUNG21 heeft openPetition ervoor gekozen geen open onderwerpinzendingsprocedure te hanteren, maar in plaats daarvan tien controversiële onderwerpen geselecteerd op basis van de bovengenoemde criteria. Dit was voornamelijk te wijten aan beperkte middelen en overlappende deadlines. De geselecteerde onderwerpen weerspiegelen niet de meningen van ABSTIMMUNG21 of openPetition , maar dienen uitsluitend om referenda over actuele dringende kwesties mogelijk te maken.

openPetition is een lerende organisatie die dit democratische experiment samen met ABSTIMMUNG21 verder ontwikkelt. Als u ons feedback wilt geven, kunt u ons een e-mail sturen naar info@openpetition.net.


Hoe zorgen we ervoor dat online stemmen veilig is?

Democratische verkiezingen en stemmingen moeten een geheime en gelijke stemming kunnen garanderen – ook als ze online plaatsvinden.

opn.vote garandeert de geheimhouding van de stemming via een anoniem digitaal stembiljet. Alleen de kiezer heeft toegang tot het digitale stembiljet, en niemand anders. Dit wordt mogelijk gemaakt door de stemsleutel, die alleen op het apparaat van de kiezer zelf wordt gegenereerd en alleen bekend is bij de kiezer. Het stembiljet is cryptografisch ondertekend, zodat het niet kan worden vervalst of gekopieerd.

De uitgebrachte stemmen worden openbaar en onveranderlijk opgeslagen in een gedecentraliseerde blockchain, de Gnosis Chain. Omdat de stemmen niet aan een individu kunnen worden toegewezen, blijft de geheimhouding van de stem gewaarborgd. Iedereen kan zijn of haar eigen stem verifiëren en na de verkiezingen alle stemmen op geldigheid controleren en zelf tellen. Geen enkele centrale autoriteit kan het stemproces beïnvloeden en de resultaten vervalsen.

Meer informatie over de stemprocedure: https://www.openpetition.eu/nl/opn-vote


Waarom is het online stemproces opgedeeld in tijdvakken?

Het draait allemaal om veiligheid: alleen als de tijdsintervallen tussen de afzonderlijke stappen worden aangehouden, kunnen we dankzij geavanceerde technische oplossingen garanderen dat aan de volgende eisen altijd wordt voldaan: algemeen, direct, gratis, gelijkwaardig en vertrouwelijk.

Vooral voor het laatste principe van ‘geheim’ is de tijd van belang: het geheim schuilt in het feit dat ieder mens zijn stemrecht op zo’n manier kan uitoefenen dat het niet mogelijk is om te achterhalen hoe hij heeft gestemd.


Ik wil niet online stemmen. Kan ik ook per post aan het referendum deelnemen?

Dankzij geavanceerde, intern ontwikkelde technologie kunnen we online stemmen aanbieden. We willen echter niemand uitsluiten, daarom is stemmen per post dit jaar ook mogelijk. U kunt uw stemmateriaal tot 9 augustus 2026 bestellen. Na die datum kunt u zich alleen nog online registreren om te stemmen. Zo wordt voorkomen dat iemand twee keer aan het referendum deelneemt.


Waarom heeft openPetition veilige online stemsoftware ontwikkeld?

Software voor democratische participatie, zoals verkiezingen of referenda, zou niet alleen van grote techbedrijven moeten komen of in handen van de overheid moeten zijn. De democratische instrumenten van de toekomst horen in handen van burgers.

Help ons de visie van het eerste non-profitplatform voor landelijke stemming te realiseren met een donatie.


Spelen referenda in de kaart van populisten?

Het tegendeel is waar: met eerlijke regels kan directe democratie populisten de wind uit de zeilen nemen. Het maakt de politiek transparanter en geeft alle burgers meer invloed – niet alleen degenen die het hardst schreeuwen. Met onafhankelijke factchecking, een debatformat en een neutrale vergelijking van standpunten zorgen we ervoor dat iedereen objectief geïnformeerd is.

Vanwege de lange duur van het proces – tot wel vier jaar op federaal niveau – lenen referenda zich minder voor populistische, impulsieve reacties. Ze zetten echter wel aan tot intense debatten in de hele samenleving. Dit doorbreekt bestaande denkkaders, verbreedt en verdiept de discussie en draagt zo bij aan een objectievere benadering.

Referenda weerspiegelen over het algemeen de samenleving, maar zijn niet verantwoordelijk voor de toestand ervan. De samenleving kan zien hoe het ervoor staat. Het hoeft niet altijd tot een referendum te komen. De preventieve werking van directe democratie zorgt ervoor dat politici rekening moeten houden met de diverse belangen van de bevolking. Directe democratie fungeert ook als uitlaatklep. Het kan het wijdverbreide gevoel wegnemen dat mensen niet gehoord worden. Door iedereen in staat te stellen een creatieve rol te spelen, richt directe democratie zich minder op "de top". Hoewel er goede mogelijkheden zijn om een volksinitiatief te lanceren, is het aan ieder van ons om te bepalen hoe we het doen.


Zijn de uitslagen van het referendum in Duitsland juridisch bindend?

Samen met onze samenwerkingspartner ABSTIMMUNG21 baseren wij ons op artikel 20, lid 2 van de Grondwet. Daarin staat: "Alle staatsmacht gaat uit van het volk. Het wordt door het volk uitgeoefend in verkiezingen en referenda […] ."

Er is dus al een zekere legitimiteit voor de landelijke stemming. Er is nog geen concrete uitvoeringswet die het bindende karakter ervan garandeert. Daarom organiseren we de stemming zelf.

Toch kan en moet de stemming niet alleen een signaal zijn voor het instrument van het referendum, maar ook een onderwerpspecifieke impact hebben.

Samen met ABSTIMMUNG21 proberen we steeds meer mensen te laten groeien en stimuleren om deel te nemen aan dit democratische experiment. Alles wat we doen, wordt gefinancierd door donaties.

Als veel mensen niet alleen op de Bondsdag stemmen, maar ook via openPetition & ABSTIMMUNG21 over een onderwerp stemmen, dan krijgt het parlement een duidelijk mandaat om te handelen.


Is Zwitserland een rolmodel voor ons?

Directe democratie in Zwitserland is in principe misschien een model, maar in cruciale opzichten is het dat niet, en bovenal kan het niet 1:1 naar Duitsland worden overgedragen. Anders dan in Zwitserland zijn wij voorstander van een drieledig model van directe democratie op deelstaat- en federaal niveau: volksinitiatief, volkspetitie en referendum. Na het initiatief is er de mogelijkheid tot juridische toetsing (preventieve toetsing van rechtsnormen). Het Federale Constitutionele Hof kan zo de verenigbaarheid van een wetsvoorstel met de Grondwet en het internationaal recht toetsen en het initiatief afwijzen indien er sprake zou zijn van schending van grond- en minderheidsrechten. De volkspetitie en het referendum vinden dan niet meer plaats. Dit is een essentieel verschil met directe democratie in Zwitserland.

Er is geen voorziening voor een alomvattende voorafgaande toetsing. Zwitserland heeft ook geen eigen Constitutioneel Hof. Wetten die door de bevolking zijn aangenomen, kunnen pas achteraf aan het Europees Hof voor de Rechten van de Mens worden voorgelegd, dat vervolgens toetst of ze voldoen aan het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.


Zijn extreme wetswijzigingen zoals ‘invoering van de doodstraf’ mogelijk?

Nee. Wij laten ons leiden door het drieledige systeem van volkswetgeving in de Duitse deelstaten en het gezamenlijke wetsvoorstel van de democratische organisaties Mehr Demokratie, OMNIBUS für Directe Democratie en Democracy International. Dit zorgt voor de bescherming van grond- en minderheidsrechten. Dit wordt gewaarborgd door het feit dat elk wetsvoorstel dat door een volksinitiatief wordt opgesteld, op verzoek van de regering of het parlement door het Federale Constitutionele Hof wordt getoetst op verenigbaarheid met de Grondwet en het internationaal recht – en in geval van schending kan worden tegengehouden. Deze "preventieve normtoetsing" bestaat al in directdemocratische processen in alle deelstaten.


Heeft de Brexit niet aangetoond dat referenda gevaarlijk zijn?

Brexit is geen geschikt voorbeeld van directe democratie in Duitsland. De Britse regering initieerde het initiatief en misbruikte het door de partijen voor populistische doeleinden. Er was geen duidelijk stemmodel en geen evenwichtige informatie voor de enquête. Bovendien is het in Zwitserland bijvoorbeeld gebruikelijk dat er twee keer over internationale verdragen wordt gestemd: één keer aan het begin van de onderhandelingen en één keer aan het einde, wanneer alle details van de overeenkomst op tafel liggen.


Tot nu toe heeft openPetition zich voornamelijk gericht op petities. Waarom nu referenda?

Onze samenleving staat – vandaag en in de toekomst – voor diverse grote uitdagingen. Deze kunnen het beste gezamenlijk worden opgelost in dialoog met de bevolking. Daarom promoot openPetition primair petities. Instrumenten van directe democratie bieden het maatschappelijk middenveld een extra mogelijkheid om ideeën en concepten ter stemming voor te leggen. Het is onwaarschijnlijk dat mensen zich 100% gesteund voelen door één partij – maar op federaal niveau zijn verkiezingen de enige manier om burgers direct te raadplegen. Waarom wordt het publiek slechts eens in de vier jaar als soeverein vertrouwd? Referenda helpen politieke beslissingen te verzekeren en benadrukken waar ruimte is voor verbetering. Dit kan het vertrouwen in de eigen effectiviteit en in de democratie versterken en politieke ontevredenheid helpen bestrijden.

Jarenlang is de wettelijke invoering van landelijke referenda geblokkeerd. Toch is er een reële noodzaak, en representatieve peilingen tonen regelmatig aan dat meer dan twee derde van de bevolking er consequent achter staat. Door mensen te laten stemmen over specifieke, belangrijke kwesties, maken we de landelijke stemming tastbaar en tastbaar. We laten zien dat meer democratie ook op federaal niveau mogelijk is!


Boekje met de tekst

Stemboekje

Voorafgaand aan de stemming wordt informatie verstrekt! Om ervoor te zorgen dat iedereen gelijk geïnformeerd is en een eigen mening kan vormen, worden neutrale stemboekjes met argumenten voor en tegen opgesteld en aan iedereen beschikbaar gesteld. Het stemboekje is een essentieel onderdeel van het stemproces.

Verschillende mensen kijken in de camera, een groepsselfie

huisparlementen

Huisparlementen zijn bijeenkomsten waar een vraag wordt besproken. Ze vinden plaats waar meningen worden gevormd: thuis tijdens het avondeten, in gesprekken met vrienden en kennissen in een café, in de plaatselijke kroeg of in het park. Met huisparlementen willen we de uitwisseling van meningen en discussies een integraal onderdeel van referenda maken.

Kaart van Duitsland met een stembus met het opschrift

Landelijke stemming

Met ABSTIMMUNG21 organiseerden we in 2021 het eerste landelijke referendum in de geschiedenis van de Bondsrepubliek Duitsland. En we stoppen niet totdat landelijke referenda werkelijkheid worden. Dus doe dit jaar weer mee!

Help ons landelijke referenda mogelijk te maken! We zijn afhankelijk van donaties om informatiemateriaal, portokosten en digitaal stemmen te financieren.

Doneer nu