Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για τη στήριξη που δείξατε με την υπογραφή σας στην επιστολή για τη μετεξέλιξη του ΕΛΙΔΕΚ σε ανεξάρτητη αρχή. Η σημερινή συζήτηση με μερίδα των συνυπογραφόντων ήταν ιδιαίτερα ουσιαστική και θα ήθελα να σας μεταφέρω συνοπτικά τα βασικά συμπεράσματα.
Καταρχάς, υπήρξε ξεκάθαρη συμφωνία για την αρτιότητα της πρότασης, των οικονομικών στοιχείων και των προβλεπόμενων διαδικασιών. Επίσης υπήρξε σύμπνοια ως προς την ανάγκη δημιουργίας μιας ανεξάρτητης αρχής που θα αναλάβει τη διαχείριση των δημόσιων χρηματοδοτήσεων στην έρευνα, εξασφαλίζοντας διαφάνεια, αξιοκρατία και συνέχεια.
Παράλληλα, αναγνωρίστηκε η ανάγκη η νέα αρχή να έχει ουσιαστικό ρόλο και λόγο στη διαμόρφωση της εθνικής ερευνητικής πολιτικής. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη για μακροπρόθεσμη συνέπεια και περιοδικότητα των χρηματοδοτήσεων, ώστε να μπορεί η ερευνητική κοινότητα να σχεδιάζει σε βάθος χρόνου.
Ένα ακόμα κρίσιμο σημείο που αναδείχθηκε είναι πως η ανεξάρτητη αρχή θα πρέπει να διαμορφώσει ένα σαφές και αξιόπιστο πλαίσιο αξιολόγησης των ερευνητικών προτάσεων που θα προβλέπει μηχανισμούς για την αποφυγή συγκρούσεων συμφερόντων, αδιαφάνειας και επιστημονικής ανεπάρκειας των αξιολογήσεων. Η εμπιστοσύνη στο σύστημα αξιολόγησης είναι η θεμέλια λίθος για την οικοδόμηση ενός παραγωγικού και δίκαιου ερευνητικού περιβάλλοντος.
Επιπλέον, υπογραμμίστηκε ότι για να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο η πρότασή μας, πρέπει να φτάσει σε ανθρώπους και φορείς που μπορούν να επηρεάσουν κυβερνητικές αποφάσεις. Πέρα από τη δημόσια συζήτηση, απαιτείται στρατηγική διάχυση και πολιτική στόχευση.
Ωστόσο, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε και μια σημαντική, αρνητική διαπίστωση: στη σημερινή συζήτηση συμμετείχαν μόλις 10 συνάδελφοι από την Ελλάδα. Αυτό είναι ιδιαίτερα απογοητευτικό, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς τη σημασία που έχει το θέμα για την ερευνητική κοινότητα της χώρας. Ακόμα πιο απογοητευτική ήταν η απουσία όλων των μελών του Τομεακού Επιστημονικού Συμβουλίου Βιοεπιστημών του ΕΣΕΤΕΚ που είχαν υπογράψει την επιστολή. Το ΤΕΣ Βιοεπιστημών ήταν ο πυρήνας από τον οποίο ξεκίνησε η πρωτοβουλία για τη συλλογή υπογραφών. Στη συζήτηση εκφράστηκε η ιδέα για νέο γύρο συλλογής υπογραφών, ειδικά με στόχο την κινητοποίηση των εν Ελλάδι επιστημόνων. Αν και δεν είναι βέβαιο ότι αυτό θα αποδώσει, υπήρξε ευρεία συναίνεση πως μόνο αν κινητοποιηθούν ενεργά οι συνάδελφοι στην Ελλάδα μπορεί να προχωρήσει η πρόταση. Η συμμετοχή τους είναι ο καθρέφτης του ενδιαφέροντός τους για το μέλλον της έρευνας στη χώρα.
Αισθάνομαι την ανάγκη να μοιραστώ μαζί σας μια προσωπική σκέψη. Τους τελευταίους 4-5 μήνες αφιέρωσα σημαντικό προσωπικό χρόνο στην προσπάθεια αυτή για τη συγγραφή της επιστολής σε συνεργασία με τα μέλη του ΤΕΣ Βιοεπιστημών, για τη συγγραφή άρθρων γνώμης, για προσέγγιση των ΜΜΕ στα οποία μίλησαν άλλοι συνυπογράφοντες. Όπως όλα τα έτη που ζω στο εξωτερικό έτσι και τώρα δεν αποσκοπώ σε καμία θέση στην Ελλάδα ή σε αναγνώριση. Στα 20 χρόνια που συμμετέχω σε οργανισμούς που αναπτύσσουν πρωτοβουλίες υπέρ της εκπαίδευσης και της έρευνας στην Ελλάδα, δεν διεκδίκησα ποτέ τίποτα για εμένα. Το μόνο κίνητρο ήταν η στήριξη των ανθρώπων που υπηρετούν με συνέπεια και ποιότητα την έρευνα και την αριστεία στην Ελλάδα. Για τον λόγο αυτό, η αναιμική συμμετοχή των ερευνητών από την Ελλάδα σήμερα ήταν αποκαρδιωτική όχι μόνο για εμένα αλλά πιστεύω και για τους υπόλοιπους συμμετέχοντες από το εξωτερικό.
Χωρίς να χάνω την πίστη μου στο όραμα αυτό, θεωρώ πως πλέον η σκυτάλη πρέπει να περάσει στους συναδέλφους που βρίσκονται στην Ελλάδα. Είναι η δική τους παρουσία και δράση που θα αποδείξει αν το όραμα μπορεί να μετουσιωθεί σε πράξη. Από την πλευρά μου, θα παραμείνω στο περιθώριο ως θεατής, πρόθυμος να στηρίξω όποιον συμπορεύεται με τις ίδιες αξίες. Είμαι σίγουρος ότι οι καλύτεροι από εσάς ξέρετε τι χρειάζεται να γίνει και ελπίζω να το κάνετε.
Υπενθυμίζω τη σημερινή συζήτηση μέσω Zoom call και επισυνάπτω την πρόταση όπως έχει διαμορφωθεί ως τώρα.
Οι προτάσεις σας θα είναι πολύ χρήσιμες για την τελική διαμόρφωση της πρότασης, την οποία θα προωθήσουμε με τη βοήθεια των βουλευτών που έχω αναφέρει σε προηγούμενη επικοινωνία στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Έρευνας & Τεχνολογίας της Βουλής, στον Υφυπουργό Ανάπτυξης για θέματα Έρευνας και αν το κρίνετε σκόπιμο και σε άλλα κόμματα.
6 Οκτωβρίου 2025
7 μμ ώρα Ελλάδας / 6 μμ ώρα Κεντρικής Ευρώπης / 5 μμ ώρα Μεγ,. Βρετανίας / 12 μμ ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ / 9 πμ ώρα Δυτικής Ακτής ΗΠΑ
Σε συνέχεια των προηγούμενων επικοινωνιών, επισυνάπτω την αναλυτική πρόταση που διαμορφώθηκε με τη συνδρομή των παρακάτω συναδέλφων:
- Πάνος Σαρρής, ΙΜΒΒ
- Νίκος Σκαρμέας, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής, ΕΚΠΑ, Ελλάδα
- Σπύρος Αγάθος, Ομοτ. Καθηγητής, Louvain University, Βέλγιο
- Μιχάλης Χαλιάσος, Καθηγητής Μακροοικονομικών και Χρηματοοικονομικής, Goethe University, Γερμανία
- Γιώτα Ποϊράζη, Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας Κρήτης
- Νίνα Παπαβασιλείου, Καθηγήτρια, German Cancer Research Center, Heidelberg,Γερμανία
- Νίκος Κτιστάκης, Ερευνητής, Babraham Institute, Cambridge, Ηνωμένο Βασίλειο
Οι προτάσεις σας θα είναι πολύ χρήσιμες για την τελική διαμόρφωση της πρότασης, την οποία θα προωθήσουμε με τη βοήθεια των βουλευτών που έχω αναφέρει σε προηγούμενη επικοινωνία στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Έρευνας & Τεχνολογίας της Βουλής, στον Υφυπουργό Ανάπτυξης για θέματα Έρευνας και αν το κρίνετε σκόπιμο και σε άλλα κόμματα.
Αντιλαμβανόμενος τις προκλήσεις που έχει η γραπτή επικοινωνία μεταξύ 250+ συναδέλφων, προτείνω να κάνουμε μία συζήτηση 60-90 λεπτών με κλήση μέσω Zoom στις 6 Οκτωβρίου 2025 και ώρα (αναφέρω διάφορες ζώνες) 7 μμ ώρα Ελλάδας / 6 μμ ώρα Κεντρικής Ευρώπης / 5 μμ ώρα Μεγ,. Βρετανίας / 12 μμ ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ / 9 πμ ώρα Δυτικής Ακτής ΗΠΑ
Στο μεταξύ ήλθε η δήλωση του Πρωθυπουργού στο συνέδριο BIO3 που έγινε την περασμένη εβδομάδα στην Αθήνα για την έναρξη διεργασιών για τη δημιουργία Υπουργείου Έρευνας και Ανώτατης Εκπαίδευσης η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, θα διαρκέσει τουλάχιστον μέχρι τις επόμενες εκλογές. Με δεδομένο ότι αυτές θα γίνουν σε 1.5-2 έτη, πιστεύω ότι το θέμα μετεξέλιξης του ΕΛΙΔΕΚ σε ανεξάρτητη αρχή που θα οργανώσει τον μηχανισμό αξιολόγησης των αιτήσεων χρηματοδότησης παραμένει επίκαιρο και επείγον.
Παραθέτω ένα ακόμα άρθρο της Καθημερινής που καλύπτει αυτό το θέμα: www.kathimerini.gr/society/reportaz/563823340/i-kainotomia-den-mporei-na-perimenei/
Σε συνέχεια της επικοινωνίας με βουλευτές (ευχαριστώ όλους όσους ανταποκριθήκατε), η βουλευτής Ηλείας, Ισιδώρα Αυγερινοπούλου, προσφέρθηκε να βοηθήσει να προωθήσει μια πιο οργανωμένη πρόταση στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή της Βουλής για Έρευνα και Τεχνολογία και να μας φέρει σ' επαφή με τον νέο Υφυπουργό Ανάπτυξης για θέματα έρευνας και καινοτομίας, Σταύρο Καλαφάτη. Επίσης, η βουλευτής Ευβοίας του ΠΑΣΟΚ Κατερίνα Καζάνη, πρότεινε στη Μαίρη Μπιμπή (συνυπογράφουσα) επικοινωνία με τον αρμόδιο για τα θέματα έρευνας στο ΠΑΣΟΚ, Γεώργιο Νικητιάδη.
Πήρα την πρωτοβουλία να σχηματίσω μια ομάδα από όσους είχαν χρόνο και είχαν ανταποκριθεί στην πρόσκληση για αρθρογραφία και συνεντεύξεις ώστε να διαμορφώσουμε ένα πρώτο draft μιας πρότασης με αναλυτικότερα στοιχεία για τη μετεξέλιξη του ΕΛΙΔΕΚ σε Ανεξάρτητη Αρχή Έρευνας/Εθνικό Οργανισμό Έρευνας. Τις επόμενες ημέρες θα στείλω το κείμενο σε όλους σας για προτάσεις και παρατηρήσεις που θα είναι χρήσιμες για την τελική διαμόρφωσή του.
Πιστεύω ότι οι εξελίξεις είναι προς τη σωστή κατεύθυνση αλλά ακόμα υπάρχει μεγάλη απόσταση μέχρι να συμβεί ουσιαστική αλλαγή.
Με την ευγενική μεσολάβηση του Νίκου Κτιστάκη (Babraham Institute, Cambridge, UK) το θέμα της ανοικτής επιστολής μας έφτασε στον διευθυντή της Καθημερινής, Αλέξη Παπαχελά, ο οποίος αφιέρωσε το πρωτοσέλιδο σχόλιό του στο θέμα της έρευνας με αναφορά στην πρότασή μας για μετατροπή του ΕΛΙΔΕΚ σε ανεξάρτητη αρχή (βλ. συνημμένο αρχείο).
Θερμές ευχαριστίες στον Νίκο Κτιστάκη τόσο για την επαφή με τον Αλέξη Παπαχελά όσο και για τη συμμετοχή του σε συζήτηση με την Ελευθερία Λεδάκη (Διευθύντρια Επιχειρηματικών Συμμαχιών, BioNTech) στο άρθρο της Huffington Post Greece με έμφαση στη σύνδεση της έρευνας με την οικονομία (link: www.huffingtonpost.gr/blogs/apo-to-ergastirio-stin-agora-i-epistimoniki-erevna-os-mochlos-anaptyxis-tis-oikonomias).
Το θέμα είναι στην επικαιρότητα για 3 εβδομάδες (η αρχική ανακοίνωση έγινε από τον Απόστολο Λακασά στην Καθημερινή της 19ης Αυγούστου). Αυτό δείχνει, αν μη τι άλλο, ότι τα ΜΜΕ είναι διατεθειμένα να το προβάλουν.
Θα είμαστε σε επαφή για τα επόμενα βήματα, για τα οποία οι προτάσεις σας είναι πάντα ευπρόσδεκτες.
Επανέρχομαι στην πρότασή μου για επικοινωνία όσο το δυνατόν περισσοτέρων από εμάς με τους βουλευτές της εκλογικής περιφέρειας μας. Μετά την αποστολή του παρακάτω κειμένου σε διάφορους βουλευτές, ήδη πήρα απάντηση από την Ισιδώρα Αυγερινοπούλου (βουλευτής Ηλείας -τη γνωρίζω προσωπικά εδώ και αρκετά χρόνια) και κανονίσαμε να μιλήσουμε ώστε το θέμα μπορεί να πάει στο επόμενο επίπεδο και να κινήσει το ενδιαφέρον της Βουλής και της κυβέρνησης.
Για όσους συμφωνούν με αυτή την πρόταση για ενημέρωση των βουλευτών της εκλογικής περιφέρειάς σας, παραθέτω ένα σχετικό κείμενο και επισυνάπτω το αρχείο που έστειλα εγώ, στο οποίο έχω επικολλήσει και τις διευθύνσεις email των βουλευτών.
Αν ο κάθε βουλευτής πάρει 20-30 μηνύματα από διαφορετικούς πολίτες της περιφέρειάς του για το ίδιο θέμα, υπαρχει πιθανότητα να ασχοληθεί.
Θα είμαστε σε επαφή,
Κωνσταντίνος Δροσάτος
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΜΗΝΥΜΑ
Ημερομηνία
Θέμα: Ενημέρωση για την επιστολή 257 επιστημόνων σχετικά με την ανάγκη δημιουργίας ανεξάρτητης αρχής για την έρευνα στην Ελλάδα
Αξιότιμε/η κύριε/κυρία Βουλευτά,
Με την παρούσα επιστολή, ως πολίτης της εκλογικής σας περιφέρειας, θα ήθελα να σας ενημερώσω για μια σημαντική πρωτοβουλία της επιστημονικής κοινότητας, η οποία έχει χαρακτήρα εθνικής σημασίας και δεν συνδέεται με κομματικές προτιμήσεις.
Συνολικά 257 επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό αποστείλαμε ανοικτή επιστολή προς τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, τον Υπουργό Ανάπτυξης κ. Παναγιώτη Θεοδωρικάκο και τον Υφυπουργό Ανάπτυξης κ. Σταύρο Καλαφάτη. Στην επιστολή αυτή προτείνεται η μετεξέλιξη του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ) σε ανεξάρτητη αρχή με πενταετή διοίκηση, διοριζόμενη από τη Βουλή των Ελλήνων και με αυτόνομο προϋπολογισμό. Ο νέος αυτός φορέας θα έχει την ευθύνη για την προκήρυξη, αξιολόγηση και επίβλεψη όλων των ερευνητικών προγραμμάτων, ώστε να διασφαλίζονται η συνέχεια, η διαφάνεια και η αξιοκρατία. Οι πρόσφατες αστοχίες στην αξιολόγηση του προγράμματος «Trust Your Stars» ανέδειξαν περαιτέρω την ανάγκη συντονισμού της επιστημονικής έρευνας της χώρας από έναν ενιαίο φορέα.
Η πρακτική αυτή εφαρμόζεται ήδη σε πολλές χώρες διεθνώς και εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με θεαματικά αποτελέσματα στην ανάπτυξη οικονομιών που στηρίζονται στη γνώση. Ανάλογοι θεσμοί, όπως το European Research Council της ΕΕ, το Science Foundation Ireland, το Israel Science Foundation, το Estonian Research Council της Εσθονίας και το NWN National Science Center της Πολωνίας έχουν συμβάλει καταλυτικά στην πρόοδο της επιστήμης και της οικονομίας των χωρών τους.
Η επένδυση στην επιστημονική έρευνα δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά τον μόνο βιώσιμο δρόμο για την παραγωγική και ανταγωνιστική παρουσία της Ελλάδας στον 21ο αιώνα. Η δική σας στήριξη σε αυτή την κατεύθυνση θα έχει καθοριστική σημασία.
Σας στέλνω τις πρόσφατες δημοσιεύσεις σχετικά με την επιστολή μας. Πιστεύω πως το γεγονός ότι το θέμα παραμένει στην επικαιρότητα για 2 εβδομάδες είναι θετικό. Αναμφίβολα, σε αυτό βοήθησε και η επιστολή των 800+ συναδέλφων που αναφέρεται στα προβλήματα που είχε η αξιολόγηση του προγράμματος "Trust Your Stars". Ευχαριστίες σε όλους τους συναδέλφους (περισσότεροι από 10) που συμμετείχαν σε συνεντεύξεις σχετικά με την επιστολή που συνυπογράψαμε.
Θα ακολουθήσει ένα ακόμα άρθρο που θα αναφέρεται σε συγκεκριμένα παραδείγματα που έδειξαν ότι η επένδυση στην έρευνα οδήγησε στην οικονομική επιτυχία εταιρειών που στηρίχθηκαν σε επιστημονικές ανακαλύψεις.
Είχα στείλει και άλλο ένα άρθρο γνώμης στο ΒΗΜΑ, το οποίο είχε γίνει δεκτό πριν από 2 εβδομάδες (γι' αυτό και δεν συμπεριέλαβαν τη συνέντευξη 60+ λεπτών που είχα κάνει μαζί τους για το άρθρο στο οποίο μίλησαν η Εμμανουέλα Δούση, η Ζωή Λυγερού και η Γιώτα Ποϊράζη). Ωστόσο, σήμερα μου είπαν ότι δεν θα το δημοσιεύσουν. Διερευνώ τι ακριβώς έχει συμβεί αλλά και άλλα μέσα που θα ενδιαφερθούν να το δημοσιεύσουν.
Τέλος, πιστεύω ότι είναι σημαντικό να ενημερωθούν οι βουλευτές των εκλογικών περιφερειών μας για το ζήτημα. Κάποιοι από αυτούς ίσως φέρουν το θέμα και στη Βουλή. Για τους Έλληνες πολίτες του εξωτερικού, η εκλογική περιφέρειά μας είναι αυτή της Επικράτειας. Για τη διευκόλυνσή σας έχω επισυνάψει ένα προτεινόμενο κείμενο, το οποίο ο καθένας μπορεί να το προσαρμόσει όπως επιθυμεί, και τις διευθύνσεις email όλων των Βουλευτών. Οι διευθύνσεις των βουλευτών βρίσκονται από τη σελίδα 16 του συνημμένου αρχείου και μετά (για κάποιους δεν υπάρχουν διευθύνσεις στην ιστοσελίδα της Βουλής των Ελλήνων. Επίσης για κάποια κόμματα δεν επικολλήθηκε το έμβλημά τους για άγνωστο λόγο).
Κατά τη γνώμη μου, είναι σημαντικό να γίνει και αυτή η ενημέρωση των βουλευτών ειδικά επειδή προτείνουμε τη μετεξέλιξη του ΕΛΙΔΕΚ σε ανεξάρτητη αρχή ως μία από τις επιλογές. Όλες οι ανεξάρτητες αρχές διορίζονται από τη Βουλή και λογοδοτούν σε αυτήν και τη Δικαιοσύνη.
Για όσους συμφωνούν ότι θα είναι καλό να ενημερωθούν τα μέλη του Κοινοβουλίου, προτείνω ο καθένας/η καθεμία να στείλει το μήνυμα σε όλους τους βουλευτές της περιφέρειας του/της ανεξάρτητα από το κόμμα στο οποίο εντάσσεται ο καθένας. Άλλωστε το θέμα έχει εθνική σημασία.
Παραθέτω τα ηλεκτρονικά μέσα που κάλυψαν το θέμα της επιστολής μας μετά την τελευταία επικοινωνία μας. Επίσης, επισυνάπτω άρθρο του Άγγελου Αλεξόπουλου στο σημερινό ΒΗΜΑ, το οποίο έχει τρισέλιδο αφιέρωμα στην επιστημονική έρευνα. Ευχαριστούμε Εμμανουέλα Δούση, Γιώτα Ποϊράζη και Ζωή Λυγερού για τη συνεισφορά σας στο άρθρο του Αλεξόπουλου.
Μέσα στην εβδομάδα, το ΒΗΜΑ θα δημοσιεύσει ηλεκτρονικά και σχετικό άρθρο γνώμης που τους έστειλα.
Τώρα δουλεύω με τη Huffington Post Greece για τη διαμόρφωση ενός άρθρου που θα έχει σκέψεις και προτάσεις αρκετών από όσους συνυπέγραψαν την επιστολή (έχουν προσκληθεί 15 άτομα να συνεισφέρουν απαντήσεις σε συγκεκριμένα ερωτήματα και αρκετοί έχουν ανταποκριθεί ως τώρα).
Παραθέτω τα links των μέσω που προέβαλαν σήμερα την επιστολή, η οποία έχει παραδοθεί και ταχυδρομικά στο Μέγαρο Μαξίμου και στο Υπουργείο Ανάπτυξης. Το ΒΗΜΑ έχει δείξει ζωηρό ενδιαφέρον για να καλύψει το θέμα πέραν της δημοσίευσης της επιστολής. Έχω δώσει ήδη τα ονόματα των συναδέλφων που προτείνονται για συνομιλητές και τονίζω τη σημασία να μιλήσουν οι συνάδελφοι από την Ελλάδα και από διάφορα επιστημονικά πεδία γιατί η έρευνα δεν αφορά μόνο στην ιατρική και τις βιοεπιστήμες.
Έχω ετοιμάσει και ένα σχετικό άρθρο γνώμης που θα στείλω στο ΒΗΜΑ.
Θα είμαστε σε επαφή. Σας ευχαριστώ όλους για την εγρήγορση εν μέσω καλοκαιρινών διακοπών.
Επισυνάπτω την απάντηση του Αποστόλου Λακασά. Αύριο θα είναι στην Καθημερινή. Δεν είναι αυτό ακριβώς που περίμενα αλλά είναι μια αρχή.
Επίσης, σήμερα εστάλησαν με courier 3 πακέτα με την επιστολή και τις υπογραφές μας στον Πρωθυπουργο, στον Υπ. Ανάπτυξης και στον Υφ. Ανάπτυξης για την Έρευνα και την Καινοτομία.
Θα έχουν παραδοθει ως αύριο.
Θα στείλω τα ονόματα που είχα προτείνει στον Λακασά και κάποια ακόμα συναδέλφων που ευγενικά προσφέρθηκαν να βοηθήσουν σε δημοσιογράφους που καλύπτουν θέματα έρευνας ώστε να μιλήσουν όσο το δυνατόν περισσότεροι.
