Open Brief: Voor échte inspraak door burgers!

Verzoekschrift gericht aan: Het College van Burgemeester en Schepenen van Antwerpen

*** Let op: aan het einde van dit formulier wordt u mogelijk om een donatie gevraagd. Deze gaat niet naar Collectief Ongehoord of de betrokken organisaties, maar naar het petitieplatform zelf. Het staat u vrij om deze stap over te slaan. ***

Geacht College van Burgemeester en Schepenen

Als Antwerpenaren zijn wij trots op onze stad, haar rijke geschiedenis en beloftevolle toekomst. Wij willen bouwen aan een stad voor vandaag en morgen, waar het aangenaam wonen is voor iedereen. Een stad die waarden als leefkwaliteit, duurzaamheid, solidariteit en zorg voor groene ruimte en patrimonium centraal stelt.

Steeds vaker ervaren wij echter onrecht bij projecten rond stadsvernieuwing en omgevingsvergunningen, wanneer blijkt dat bovenstaande waarden opzij worden geschoven voor geldgewin, individuele belangen en prestige. 

Formeel heet er participatie te zijn, maar échte inspraak ontbreekt: burgers worden pas geïnformeerd als de plannen al op tafel liggen; de doorleefde kennis en ervaring die inwoners hebben over mobiliteit, veiligheid, groene ruimte, sociaal weefsel en erfgoed telt nauwelijks mee; de adviezen van experten worden van tafel geveegd; duizenden bezwaarschriften belanden in de vuilnisbak. 

Wanneer er dan protest ontstaat, worden burgers weggezet als ‘lastposten’ en worden hun inspraakrechten nóg verder uitgehold: demonstreren mag alleen nog onder bepaalde voorwaarden en zaken juridisch aanvechten wordt duurder en minder toegankelijk. Op hun beurt ondermijnen zulke manoeuvres het vertrouwen in bestuur en instellingen. Gebrekkige participatie schaadt dus burgers én beleid. 

Ons ideaal is een cocreatieve stad waar alle overheidsdiensten, bewoners en gebruikers van de stad meedenken en samenwerken in alle fases van het beleid: voorbereiding, uitvoering, opvolging en evaluatie.

Wij vragen daarom daarom met aandrang: 

• volledige transparantie: (voor)onderzoeken, studies, budgetten, data, plannen, besluitvorming, enz. moeten makkelijk te vinden en te raadplegen voor iedereen en in elke fase van een project. Dat is ware openbaarheid van bestuur.
• oprechte participatie: omwonenden en gebruikers moeten al vanaf de voorbereiding betrokken worden. Hun adviezen moeten meetellen in de besluitvorming en ook bij de evaluatie en bijsturing moeten burgers een stem krijgen.
• duidelijk omschreven randvoorwaarden: projecten moeten afgetoetst worden aan de mate waarin ze de leefkwaliteit, solidariteit en het groenbehoud in de stad verbeteren. Deze voorwaarden moeten even zwaar doorwegen als economische belangen. Economisch rendement is een gerechtvaardigd doel voor een projectontwikkelaar, maar het mag nooit ten koste gaan van het algemeen belang. 
• onafhankelijkheid en rechtsbescherming: adviesinstanties moeten vrij blijven van politieke of financiële druk. Burgers moeten, barrièrevrij, hun weg vinden naar wettelijk verankerde mogelijkheden tot bezwaar- en beroepsprocedures.

De stem die wij eens in de zes jaar uitbrengen is geen ‘carte blanche’. Wij verdienen meer dan dat. Het is tijd om te evolueren naar een ander beleid: een waar burgers structureel meedenken, meepraten en meewegen in de besluitvorming.

Met bezorgde maar hoopvolle groet,

Namens bezorgde burgers, experten en lokale vertegenwoordigers