De Vlaamse regering wil 75 miljoen euro besparen in 2026 op het hoger onderwijs. Dit gaat gebeuren door de toegang tot de beurzen te verstrengen, de Brusselmiddelen te schrappen en de subsidies voor niet-EER studenten drastisch te verlagen. De besparingen zouden, volgens recente schattingen, leiden tot het verlies van een studiebeurs voor 20.000 studenten. Deze toelage wordt geschrapt voor studenten ouder dan 30 of die minder dan 54 studiepunten (ECTS) opnemen. Ondanks de reeds voorziene uitzonderingen blijven we ons zorgen maken. Het is namelijk nog steeds onduidelijk wie volgend academiejaar nog zijn beurs zal krijgen.

Wel is bekend dat er uitzonderingen komen voor deze schrapping, waaronder voor studenten met een uitzonderlijke individuele of sociale omstandigheden. Voor deze diverse groep studenten is de onzekerheid nog het grootst. De aanvragen voor deze uitzondering zullen op Vlaams niveau verwerkt worden door een commissie. Wie dit precies gaat beslissen of wat de concrete voorwaarden zijn, is ook in dit geval onduidelijk.

Nog een kwetsbare groep zijn de studenten die deeltijds moeten werken om rond te komen, pioniersstudenten of studenten met een klein sociaal netwerk. De vraag blijft of ook zij onder de uitzonderingen vallen. Indien dit niet het geval is, wordt de deur naar het hoger onderwijs ook gesloten voor hen. We vinden het dan ook heel belangrijk dat er rekening wordt gehouden met de langere studieduur van studenten die veel moeten werken. Ook voor zij die geen statuut van werkstudent hebben.
De besparingen komen er in een context waarin het Vlaamse hoger onderwijs al jaren kampt met een tekort aan middelen. Het effect hiervan beginnen wij als studenten te merken aan de onderwijskwaliteit. Door de verregaande besparingen in het personeelsbestand, is er bijvoorbeeld een tekort aan coaching en begeleiding.

Verder gebeurt het nog te vaak dat, door een tekort aan zitplaatsen in lokalen, studenten op de trappen hun lessen moeten volgen en daardoor kunnen ook rolstoelgebruikers moeilijker fysiek aanwezig zijn bij de les. Zo zijn er nog talloze voorbeelden die aantonen in welke uitdagende omstandigheden ons hoger onderwijs zich bevindt. Daarom trekken wij nu aan de alarmbel en zeggen wij duidelijk: bespaar ons hoger onderwijs niet kapot!

Over de precieze omvang van de onderfinanciering in het Vlaamse hoger onderwijs bestaat discussie. Sectororganisaties schatten het jaarlijkse tekort op 400 tot 600 miljoen euro, onder meer door overgeslagen indexeringen en de ‘kliks’. In plaats van te investeren in betaalbare koten, infrastructuur, onderwijskwaliteit en ondersteuning, wordt van studenten en hoger onderwijsinstellingen keer op keer gevraagd om het tekort op te vangen. Dat is ondraagbaar.
Deze besparingen zijn de druppel die de emmer doet overlopen. Als studenten en studentenvertegenwoordigers zijn we duidelijk: blijf van onze beurzen en investeer in onze toekomst!