Petycja w sprawie ograniczenia ekspozycji i dostępności alkoholu i wyrobów tytoniowych

Petition addressed to: Parlament Rzeczypospolitej Polskiej

do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
w sprawie zmiany ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych 

My, niżej podpisani, zwracamy się do Wysokiej Izby z pilnym wnioskiem o podjęcie działań legislacyjnych mających na celu zmianę przepisów dotyczących zasad sytuowania stoisk z napojami alkoholowymi i wyrobami tytoniowymi w punktach sprzedaży detalicznej, ograniczenia liczby i godzin ich sprzedaży oraz zwiększenia nadzoru nad przestrzeganiem przepisów w tym zakresie.
Uzasadnienie:
Obecnie obowiązujące przepisy nie regulują w sposób wystarczający kwestii ekspozycji napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych w miejscach sprzedaży. W praktyce często dochodzi do umieszczania tych produktów w bezpośrednim sąsiedztwie kas, w tym tak zwanych "małpek" (małych opakowań alkoholu), co w naszej opinii stanowi formę ukrytej reklamy i znacząco zwiększa ryzyko nawrotu u osób uzależnionych. Ustawianie alkoholu i papierosów w strategicznych miejscach, takich jak kasy, gdzie każdy klient jest zmuszony przejść, wywołuje silne bodźce u osób zmagających się z uzależnieniem. Nawet krótkotrwała ekspozycja na te produkty może prowadzić do intensywnych pragnień (tzw. "cravingów") i w konsekwencji zwiększać ryzyko sięgnięcia po używkę.
Ponadto, obserwujemy nadmierną liczbę punktów sprzedaży alkoholu i wyrobów tytoniowych, co zwiększa ich dostępność, w tym dla osób nieletnich i uzależnionych. Liberalne godziny sprzedaży alkoholu przyczyniają się do wzrostu spożycia i problemów z porządkiem publicznym. Niewystarczający nadzór nad przestrzeganiem przepisów prowadzi do częstych naruszeń, takich jak sprzedaż nieletnim bądź osobom w stanie nietrzeźwości.
Taka sytuacja jest sprzeczna z celami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, które mają na celu ochronę zdrowia publicznego i ograniczenie negatywnych skutków spożywania alkoholu i używania tytoniu. 

W związku z powyższym wnosimy o:

• Uznanie za niedozwoloną formę reklamy ukrytej:Ustawiania napojów alkoholowych, w tym "małpek", w bezpośrednim sąsiedztwie kas oraz określenie penalizacji w tym zakresie.
• Ustawiania wyrobów tytoniowych w bezpośrednim sąsiedztwie kas.

1. Wprowadzenie przepisów precyzyjnie regulujących zasady ekspozycji napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych w punktach sprzedaży detalicznej, w sposób uniemożliwiający ich eksponowanie w miejscach o wysokim natężeniu ruchu klientów, takich jak okolice kas, oraz określenie minimalnej odległości stoisk z tymi produktami od kas i innych strategicznych punktów w sklepie.
2. Podjęcie działań legislacyjnych mających na celu stopniowe zmniejszenie liczby punktów sprzedaży detalicznej napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych poprzez m.in. ograniczenie wydawania nowych koncesji oraz nieprzedłużanie istniejących, w szczególności w obszarach o wysokim nasyceniu takimi punktami oraz w pobliżu szkół, placówek opiekuńczo-wychowawczych i miejsc rekreacji.
3. Ustalenie maksymalnych godzin sprzedaży detalicznej napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych na terenie całego kraju, z możliwością wprowadzenia dodatkowych ograniczeń przez samorządy lokalne. Proponujemy rozważenie wprowadzenia zakazu sprzedaży alkoholu w godzinach nocnych (np. od 22:00 do 6:00).
4. Zwiększenie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących sprzedaży napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych poprzez:

• Zwiększenie częstotliwości i intensywności kontroli prowadzonych przez odpowiednie organy (np. policję, inspekcję handlową, straż miejską).
• Zwiększenie kar za naruszenia przepisów, w tym za sprzedaż nieletnim, sprzedaż poza wyznaczonymi godzinami oraz brak wymaganych oznaczeń.
• Wzmocnienie współpracy między różnymi organami kontrolnymi oraz wymianę informacji.
• Wprowadzenie systemów monitorowania punktów sprzedaży, np. poprzez obowiązkowe rejestrowanie transakcji sprzedaży alkoholu i wyrobów tytoniowych.
• Prowadzenie regularnych kampanii informacyjnych i szkoleń dla sprzedawców na temat odpowiedzialnej sprzedaży i konsekwencji łamania przepisów.

Wierzymy, że wprowadzenie powyższych zmian przyczyni się do skuteczniejszej ochrony osób uzależnionych przed szkodliwymi bodźcami, ograniczenia dostępności i promocji alkoholu i wyrobów tytoniowych, a także do poprawy zdrowia publicznego i bezpieczeństwa w naszym kraju.
Z wyrazami szacunku,